KÜÇÜK DERİ YARALANMALARI VE KANAMALAR

Yara üzerindeki pis,kir,toprak varsa öncelikle bunları temizleyin;mümkünse temiz ve bol suyla yıkayın. Temiz bir sargı bezi yada bez parçası ile üzerini geçici, olarak kapatın. Bir süre yara yerini üzerine ellerinizle basınç uygulayarak kanamayı durdurun. Daha sonra temiz bir pamuk parçası ile yaranın üzerini iyice kurulayıp temizleyin. Çıkan kanların oluşturduğu pıhtılar varsa çekip almayın; bunlar kanamanın durdurulmasını sağlayan oluşumlardır.
Yarayı ve etrafını Betalin solüsyonu ile iyice temizleyin. Bu yaranın mikrop kapmasını engellemeye yarayacaktır.
Varsa yara bandı ile yara yerini tam oalrak kapatın. Yara yeri büyük ise steril gazlı bez ile yara yerini tam olarak kapatıp, sargı bez ile sarın.
Daha sonra yara iyileşinceye kadar sürekli düzenli olarak pansuman uygulayın.
Yarada sizi endişelendiren bir durum varsa derhal doktorunuza başvurun.

KANAMALAR

• Vücudun herhangi bir yerinde aşırı kanama varsa bunu bir an önce durdurulması hayati önem taşımaktadır.
• Kanayan yeri ve etrafını dikkatlice temizleyip, kanama odağının neresi olduğunu tam olarak anlamaya çalışın.
• Sargı bezi yada temiz bir bezle yaranın üzerini tam olarak kapatıp, elinizle kanayan yerin üzerine baskı uygulayın.
• Kolu yada bacağı yukarı doğru ve kalp seviyesinin üzerine kaldırarak, kan akışını dindirmeye çalışın.
• Bunu yaparken kaldırdığınız kol yada bacakta kırık şüphesi olmadığından özellikle emin olun.
• Yara yeri üzerine sargı bezi yada temiz bir bezle basarak tampon uygulayın. Bunun yarayı tamamen örtmesi gerekmektedir. Bastırarak yara yeri üzerinde dikkatlice basınç uygulayın. Daha sonra sargı bezi ile iyice sarın.
• Kanamanın halen kesilmediği görülürse, daha kalınca bir tamponu aynı sargı üzerinden iyice sarın. Bunun kanama odağının üzerinde ve aşağı doğru basınç uygulayacak şekilde olmasına dikkat edin.
• Eğer buna rağmen kanama durmuyorsa, kanayan yerin gerisinde, vücuda yakın olan ana atardamarın üzerine elinizle baskı uygulayıp, kan akışının azalmasını sağlayın.
• Ana atardamara 10 dk.’dan çok direkt baskı uygulamayın ve damar üzerinde herhangi bir sıkı turnike ya da bağ bağlamayın.
• Hastayı bacakları gövdeden yukarı durumda olacak şekilde yatırarak derhal bir sağlık kurumuna gönderin.

BAYILMALAR

• Bayılan kişiyi yere sırtüstü uzatıp, bacaklarını yukarı doğru kaldırın ve rahat nefes almasını sağlayın. Solunum hızını ve nabzını kontrol edin.
• Yanıt durumunu değerlendirin. Anormal bir durum varsa derhal tıbbi yardım isteyin.
• Hasta kendine gelinceye kadar kontrolünüzü sürdürün.
• Hastanın kısa sürede (5-10 dk.) kendine gelmesi beklenir. Gelmiyorsa derhal tıbbi yardım isteyin.
• Hasta kendine gelmeye başladıysa onu sakinleştirerek yavaş yavaş oturma konumuna getirin.
• Düştüğü sırada herhangi bir yerinin yaralanıp yaralanmadığını kontrol edin.
• Yiyecek-içecek vermeyin.

YANIKLAR

• Yanığın bulunduğu yer ve yanık alanı önemlidir.
• Yanığın alanı büyüdükçe şok olasılığı artmaktadır. Vücut yüzeyinin %15’inden fazlasını kapsayan yanıklar ölüm tehlikesi oluşturabilir.
• Yanık alanı enfeksiyonlar açısından ciddi bir risk yaratmaktadır.
• Çapı 2-2 cm’ den büyük, derinin altına kadar inen yanıklar ve elektrik yanıkları mutlaka hastanede doktor kontrolünde tedavi edilmelidir.
• Yanık yeri olaydan hemen sonra temiz soğuk suyla, mümkünse musluk altında 5-10 dk tutulmalıdır.
• Yanık yerine asla yağ, krem, diş macunu, kolonya, pudra gibi maddeler uygulanmamalıdır.
• Eğer yanık yerinde üzerinde içi su dolu küçük kesecikler (veziküller) oluşmuşsa bunları kesinlikle ellemeyin ve patlatmayın.
• Yanık nedeniyle parmak ve ellerde şişme oluşabileceğinden yüzük, saat vb. gibi maddeler çıkarılmalıdır.
• Yanık yerinin enfeksiyon açısından ciddi bir risk taşıdığını kesinlikle unutmayın.
• Yanık alanını ve etrafını Betadin solüsyonu ile temizleyin.
• Temiz sargı beziyle yanık yerinin üstünü tam olarak kapatın. Kesinlikle pamuk kullanmayın.
• Yanık yerini basınç ve sürtünmeden korumak gereklidir. Bu nedenle yanık yerinin üzerine çok sıkı bandaj uygulamayın.
• Yanık pansumanı için derhal bir sağlık kurumuna başvurun.

KIRIKLAR
      
Kırık şüphesi olan yerde;

• Ağrı,
• Şişlik,
• Duyarlılık,
• Şekil bozukluğu,
• Fonksiyon bozukluğu,
• Hareket anormalliği (olmaması gereken hareket) görülebilir.

YAPILMASI GEREKENLER

• Her zaman öncelikle kanama olup olmadığını kontrol edin. Eğer kanama varsa öncelikle kanamayı kontrol edin ve yarayı sarın
• Kırık olan yerin hareketine izin vermeyin. Gördüğünüz her hangi bir şekilde bozukluğunu asla düzeltmeye çalışmayın.
• Kırık yerinin hareketine izin vermeyecek şekilde kol ya da bacağı atel ile destekleyin. Bunu yaparken her zaman kırık yerinin üzerindeki eklemi de içine alacak şekilde atel uygulaması yapmaya dikkat edin. Eklemin hareketine izin verilmemesi kırık yerinin iyice sabitleştirilmesine olanak sağlayacaktır.

OMURGA VE BOYUN KIRIKLARI

Omurga kırıkları; omurilik zedelenmelerine ve felce neden olabileceği için, daima çok ciddi ve dikkatlice değerlendirilmelidir.

• Hastayı sakinleştirip, kesinlikle kımıldamamasını sağlayın. Hareket etmesine engel olacak şekilde vücudunun etrafını giysi-palto vb. şeylerle destekleyin.
• Boynunu ve başını hiç oynatmayacak şekilde oldukça dikkatli destekleyin.
• Derhal acil tıbbi yardım isteyin.

DONMA

• Donma s üphesinde;
• Ciltte morarma,
• İçi su dolu kesecikler
• Kılların dikleşmesi
• Uyuşukluk ve uyku hali

YAPILMASI GEREKENLER

• Hasta yavaş yavaş ısıtılır
• Kesecikler patlatılmaz
• Yüzeysel dokunumlar yapılır
• Hastanın uyuması önlenir
• Sağlık kuruluşuna sevk edilir.

ZEHİRLENMELER

Solunum Yoluyla Zehirlenmede İlkyardım (sıvı, katı ve kimyasal maddeler)

• Zehirlenen kişinin bulunduğu yerden temiz havaya çıkarılması
• Solunumunu kontrol ederek suni solunum yapılması,
• Derhal bir sağlık kuruluşuna sevk edilmesi.

Sindirim Yoluyla Zehirlenmede İlkyardım (böcek, akrep ve yılan sokmaları)

Böcek Sokmaları
Böceğin soktuğu yer kesinlikle kaşınmamalı, üzerine buz yada soğuk kompleks uygulanarak şişliğin oluşması azaltılmaya çalışılmalıdır.
Böceğin soktuğu yer ağız boşluğundaysa (dil, boğaz) oluşabilecek şişlik ve reaksiyon boğulma tehlikesi yaratabilir. Bu nedenle derhal hekime başvurulması yerinde olacaktır.

Akrep ve arı Sokmasında

• İğne çıkarılır
• Amonyak ya da su ile silinir.
• Soğuk uygulama yapılır.
• Isırık bölge kalp seviyesinin aşağıda tutulur.

Güneş Çarpması

• Hasta serin yere alınır.
• Soyulup, ılık duş yaptırılır.
• Ilık içecek içirilip, sağlık kuruluşuna sevk edilir.

Elektrik çarpmaları

• Hatalı akım devresi hemen kesilir.
• Akım kesilmemişse yalıtkan bir cisim kullanılır.
• Elbisenin kuru olan kısmından tutularak kazaya uğramayan kısımlarından uzaklaştırılır.
• Çıplak vücuda değmemeli ve iletken zemine veya malzemeye basılmamalıdır.
• Derhal suni tenefüs uygulanmalı. Sıhhi yardım istenmeli, ambulans çağrılmalıdır.
• Nakil anında suni tenefüse devam ettirilmelidir.

Gözde Yabancı Cisim

Gözün tahriş olduğu durumlarda temiz ve bol suyla göz iyice yıkanmalıdır.
Bunu yaparken göze kesinlikle elle temas edilmemesi ve ovuşturulmaması uygun olacaktır.
Steril bir gazlı bezi göz ve çevresine iyice örtecek şekilde kapatın. Bunu yaparken uyguladığınız tamponun göze basınç uygulamamasına dikkat edin. Şüphelendiğiniz bir durum yada gözde aşırı tahriş varsa, derhal doktorunuza başvurun.